Met freediving als een wedstrijdsport is het niet verrassend dat er altijd een zoektocht is om met speciale technieken nog beter te presteren. In het verleden werd hyperventilatie als techniek gebruikt. Inmiddels is ruimschoots bekend dat dit met de nodige risico's komt. Een techniek die in tegenstelling tot hyperventilatie aanzienlijk de hoeveelheid zuurstof in het lichaam verhoogd is lungpacking. Een evaluatie van deze techniek.
Wat is Lung Packing
Lung packing, ook wel buccal pumping genoemd, is een techniek die door de Amerikaanse Freediver Robert Croft zou zijn ontwikkeld. De techniek zorgt voor een over vulling van de longen van de freediver door het uitvoeren van een pompbeweging door de spieren in de mond. Na een volledige inhalatie van de longen wordt de luchtweg gesloten en de mond gevuld met lucht. Na het sluiten van de mond wordt door de mondspieren de lucht samengedrukt en de longen in gedrukt. Door deze techniek is het mogelijk om zowel het volume als de druk in de longen te vergroten voorbij de parameters normaal door de spieren van de thorax en het diafragma kan worden bereikt. Met deze techniek wordt zowel de diepte als de lengte van de duik vergroot.
Voordelen en risico's
De volume vergrotngen zijn significant. Er worden volume vergrotingen gemeten tussen de 9% en 26% procent. Wereldrecordhouders, waaronder Tom Sietas, gebruiken lung packing als een belangrijk onderdeel van hun strategieën om records te behalen.
De risico's van maximaal lungpacking zijn aanzienlijk. Theoretisch komt een toename van 25% overeen met een opstijging met volle longen vanaf 2.5 meter diepte. Gelijkwaarde opstijging vanaf slechts 1 meter diepte zijn herkend als een risicofactor voor long overdruk syndromen. Dit risico zou nogmaals vergroot kunnen worden wanneer de techniek wordt uitgevoerd op land zonder de compenserende druk van het water. Inmiddels is bij een Italiaans onderzoek ontdekt dat excessief lung packing kan leiden tot assymptomatisch lucht lekkage in het mediastinum (zg. pneumomediastinum).
Lung packing kan ook verlies van bewustzijn veroorzaken door een afname in de veneuze return en de daling van de cardiac output. Wat hierbij gebeurt is dat de hoge druk in de longen de veneuze terugvoer in de vena cava belemmerd. Hierdoor krijgt het hart een verlaagd aanbod van bloed, en daalt vervolgens ook de bloeddruk. De bloeddruk kan vervolgens zodanig dalen dat de sporter het bewustzijn verliest, zonder aan zijn duik te begonnen zijn.
Tenslotte geven freedivers ook regelmatig aan dat lungpacking, met name bij disciplines als Static Apnea en Dynamic Apnea, een vervelend vol gevoel geeft.
Alternatieven
Terwijl de toename van de druk en volume een voordeel geeft op diepte, is dit voordeel relatief wanneer vergeleken met het nut van verbeterde klaringstechieken en materiaal. Bij met name beginnende freedivers is niet zo zeer een tekort aan lucht, maar enige mate van stress de voornaamste oorzaak van klaar problemen. Trainen op klaartechnieken en stressreductie levert, zeker in het begin, meer op dan een techniek als lungpacking kan bijdragen.
Een vergelijkbaar alternatief geld voor de oppervlakte disciplines. Lung packing mag niet de ontspanning in de weg staan.
Conclusie
Lungpacking heeft zowel voor- als nadelen. Bij diepe duiken en gevorderde freedivers lijkt het een voordeel te hebben. Er zijn zeker situaties waarin lungpacking een bewezen voordeel heeft. Toch moeten de nadelen op kunnen wegen tegen de voordelen. Een freediver die lungpacking gebruikt moet dit kunnen doen in een mate waarin hij of zij zichzelf niet bezeert, en moet zodanig de basisvaardigheden beheersen dat het een additie is en niet een vervanging van mogelijkheden om de duikdiepte en/of duiklengte te vergroten.
Verantwoording
Dit artikel is oorspronkelijk in 2006 geschreven en verbeterd, op basis van de toen beschikbare literatuur. Dit artikel is nog niet van commentaar voorzien van artsen of freedivers.
Bronnen
Örnhagen H, Schagatay E, Andersson J, Bergsten E, Gustafson P, Sandström S. Mechanisms of ´buccal pumping` (´lung packing`) and its pulmonary effects. EUBS-proceedings 1998; 80-83
Ferrigngo M, Lundgren CEG. Human breath-hold diving in: E.G. Lundgren, John N. Miller, The lung at depth. Marcel Dekker Ltd, London; 1999
