Sommige mensen hebben bij koud weer last van hun handen en voeten. Dit verschijnsel wordt ook wel winterhanden en wintertenen genoemd. Pernio hoeft zich niet te beperken tot pijn, maar kan zelfs huidafwijkingen geven, waarbij het lijkt of de vingers en de tenen ontstoken zijn.
Hoe herken je pernio?
Pernio: klachten van lokale roodheid, zwelling, gepaard met jeuk, pijn en een branderig gevoel. Meestal komt het voor op handen en voeten. Typisch voor pernio is dat het ontstaat na blootstelling aan kou en vocht. Klachten worden het hevigst bij het opwarmen van het afgekoelde lichaamsdeel.
Wanneer de zwelling toeneemt en niet goed behandeld wordt, kan de huid beschadigd raken. Er kan dan een infectie ontstaan, met alle problemen van dien.1,2
Hoe ontstaat pernio?
De precieze ontstaanswijze van pernio is niet geheel helder. Vermoedelijk werkt de warmteregulatie lokaal niet goed en ontstaat er een ophoping van bloed en vocht. Deze ophoping veroorzaakt lokale vaatschade, die vervolgens de typische klachten veroorzaakt. Naar schatting is 10% van de mensen gevoelig voor pernio en komt het vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.1
Hoe verloopt de klassieke pernio?
De klassieke pernio in de huisartsenpraktijk kan 2 tot 5 weken aanhouden. De behandeling bestaat uit preventie voor kou en het beschermen van de huid. Afhankelijk van onderliggende oorzaken kan medicatie soms helpen.1
Wat is de rol van pernio bij freediving?
Pernioklachten komen een enkele keer voor bij freediving 2. Mogelijk ontstaat pernio als gevolg van lokaal onderkoelingsletsel. Net zoals bij de klassieke pernio zijn temperaturen rond het vriespunt niet nodig om klachten te geven. Wanneer het weefsel gevoelig is voor kou, kan een geringe koudeblootstelling al voor klachten zorgen.
Bij pernioklachten na een duik altijd eerst gedacht worden aan lokaal onderkoelingsletsel.
Naast kou is afknelling van bloedvaten waarschijnlijk de belangrijkste oorzaak van pernio bij freediving. Afknelling van de voeten kan gemakkelijk ontstaan bij het gebruik van dikke neopreensokken in krappe vinnen en het verkeerd gebruik van z.g. vinbinders. 3
Behandeling
De initiële behandeling van pernio bestaat uit het goed droog maken en droog houden van de aangedane huid. Zorg voor warme, loszittende kleding. Hoewel warmte de pijn toe kan laten nemen raden sommige auteurs massages, infraroodlampverwarming en wisselbaden aan. Bij pijn kunnen NSAID pijnstillers (ibuprofen e.d.) verlichting brengen.1
Preventiemaatregelen
Let er altijd op dat je duikkleding aangepast is aan de duik die je maakt.
Ten aanzien van duiksokken:
- sokken mogen de voeten niet afknellen
- dikkere sokken betekenen meestal dat je ruimere duikschoenen nodig hebt.
Verantwoording
In dit artikel wordt Pernio. Er werd in dit artikel gebruik gemaakt van wetenschappelijke publicaties. Dit artikel is voor het laatst herzien op 6 mei 2009 en bestaat uit een literatuurstudie met commentaar van de auteur. Het artikel is nog niet van kritiek voorzien door freedivers en artsen.
Bronnen
1. Eekhof JAH, Knuistingh Neven A, Verheij THJM (2001) Kleine kwalen in de huisartspraktijk , Maarssen, Elsevier Gezondheidszorg
2. Castellani JW, Young AJ, Ducharme MB, Giesbrecht GG, Glickman E, Sallis RE; American College of Sports Medicine position stand: prevention of cold injuries during exercise. Med Sci Sports Exerc. 2006 Nov;38(11):2012-29.
3. Eigen observatie auteur
