Dit artikel is een analyse over het dodelijke ongeval van Audrey Mestre op 12 Oktober 2002. Het artikel is oorspronkelijk geschreven voor een duikmedisch blad in 2004. Inmiddels zijn meer gegevens bekend en een update zal volgen. Los van de speculaties laat het ongeval zien dat bij de 'record' discipline No-Limits men extreem afhankelijk van het materiaal is voor zijn of haar overleving, en dit daarom terecht een van de meest omstreden kanten is van freediving.
Inleiding
Dodelijke ongevallen bij sporten hebben het vreemde effect dat na verloop van tijd er acceptatie ontstaan van het voorkomen. Bij sportduiken is dit evident, ondanks dat bijna jaarlijks een dodelijk ongeval voorkomt in Nederland en met een zekere regelmaat bijna-ongevallen, wordt er toch doorgedoken en is er niemand die spreekt over sportduiken als extreme sport.
Bij recordpogingen en wedstrijden is er in de zelfde tijd slechts één ongeval wereldwijd geweest waarbij een freediver om het leven is gekomen. Juist dit ongeval wordt telkens in documentaires en berichten over freediving gebruikt om te illustreren dat de sport extreem gevaarlijk is. Wat weinige weten is echter dat de oorzaak van het overlijden van Audrey geen relatie had met de recorddiepte waarop ze dook.
In dit artikel probeer ik te reconstrueren wat de gebeurtenissen waren rondom de fatale duik van Audrey Mestre.
Voorgeschiedenis
Audrey Mestre werd in 1974 geboren in Frankrijk. In 1990 verhuisde naar Mexico. In 1996 ontmoette ze Franciscio “Pipin” Ferreras. Ze kregen een relatie en trouwde in 1999. Audrey begon ook aan freediving en haalde haar eerste (nationale) record in 1997.
Het is belangrijk om te vermelden dat voor de recordpogingen, opleidingen en inkomen Ferreras een eigen organisatie had opgericht de IAFD (International Association of Free Divers).
Het gebruikte Materiaal
De slede van Pipin bestaat uit een verticale stang waardoor het touw wordt geleidt. Aan de onderkant van de stang is het gewicht waarop de duiker rust. Aan de bovenkant van de stang zit de hefballon die los komt van de stang en gevuld wordt met lucht uit de fles die op zijn kop in de ballon zelf zit gemonteerd. Voor de opening van de fles moet de kraan handmatig worden opengedraaid.
Vaak wordt er ook gebruik gemaakt van een extra veiligheidsvest. Dit bestaat uit een kunststof vest waarin een fles is genaaid. Bij het opendraaien van de fles vult het vest explosief en schiet de duiker naar de oppervlakte. Vesten als deze werden het eerst gebruikt door Enzo Maiorca en worden nochtans gebruikt door verschillende duikers bij recordpogingen en trainingen. In het verleden heeft de IAFD de beschikking gehad over zo’n vest, echter is het onduidelijk in hoeverre het een onderdeel uitmaakte van een vast protocol.
Trainingsdoestelling voor recordpoging
Het doel van de recordpoging was om voorbij de 162 meter te geraken van Pipin. De dag waarop de recordpoging gehouden werd zou 12 Oktober 2002 zijn en de specifieke training startte begin September.
Op 29 september vertrok men naar de Dominicaanse Republiek waar de diepte trainingen werden uitgevoerd. De dieptes namen snel toe; 2 oktober 143 meter, 4 Oktober 166 meter, 9 Oktober 170 meter. Er besloten om voor 171 meter te gaan op 12 oktober.1,2,5,6
De Duik: 12 oktober 2002
Het weer op zaterdag was slecht en terwijl om 9 uur s’ochtends (lokale tijd) de gehuurde catamaran en kleinere boten klaar stonden werd het uitgesteld. Rond half drie vond de poging plaats.3,6
12 duikers zouden over tussen de oppervlakte en 90 meter zijn verdeeld. Tussen 90 meter en 171 meter was er niemand, behalve Pascal Bernabe rond 165 meter. Ondanks het slechte weer 4, let op golfslag in de opname, ging de duik redelijk snel en zonder problemen.
1 minuut 42: Audrey komt op de bodem aan. De fles die de ballon zou vullen was leeg. Ze had geen veiligheidsvest om noch had Bernabe een alternatief liftsysteem.
2 minuten 44: Pas na een minuut lukt het pas om de ballon goed op te laten stijgen. De snelheid is echter veel te traag. Op 170 meter is de stroming te zien op de opname.
3 minuten 50 seconden: Audrey verliest het bewustzijn op 120 meter. Bernabe vangt haar en brengt haar naar 90 meter. De duiker die op deze diepte Audrey had kunnen overnemen was terug gekeerd naar de oppervlakte omdat hij zijn duiktijd overschreed. De duiker dook op perslucht.5
4 minuten 44 seconden: Pascal komt aan op 90 meter met Audrey.
6 minuten 14 seconden: Pipin Ferreras neemt Audrey over van Bernabe. Hij maakt hiervoor een persluchtduik naar 90 meter en weer terug. Er was geen communicatie tussen Bernabe en de oppervlakte van welke soort ook mogelijk.
Er zou volgends de planning een duiker aanwezig geweest moeten zijn op 90 meter. De duiker was eerder opgestegen omdat hij dacht dat Audrey gered was door Bernabe. Vermoedelijk speelt stikstofnarcose, er werd op perslucht gedoken, een rol gespeeld5,6.
8 minuten 38 seconden: Pipin komt aan op de oppervlakte. Audrey heeft noch steeds haar rode loodgordel om.
Zeker is dat er geen arts aanwezig was. Er zijn conflicterende berichten over de aanwezigheid van badmeesters3 of paramedici6. Videobeelden laten geen zuurstofset, of AED zien. In het boek van Fererras6 wordt aangeven dat het toedienen van zuurstof, mond op mond niet hielp ondanks intubatie. Met name roze opwellend schuim uit de longen zou het beademen bemoeilijkt hebben.
Ze wordt in een speedboot vervoerd naar het hotel voor eerste hulp en wordt in een strandstretcher binnen gebracht op het ressort. Hulp in het hotel mocht niet meer baten. Als doodsoorzaak wordt verdrinking genoemd. (Hoe en wie de autopsie heeft gepleegd, noch waar het is gepleegd is niet bekend gemaakt)
Conclusie
Wanneer er gekeken wordt naar de gepresenteerde gegevens kan je uiteindelijk twee conclusies trekken:
-
De recordduik op zichzelf was onvoldoende voorbereidt. Er was geen duidelijke planning wanneer het afgebroken zou moeten tengevolge van slecht weer en / of stroming. Ook was er geen waterdichte procedure die garandeerde dat de fles die de hefballon vulde voldoende gevuld was. Dit is overigens bevestigd door Pipin Ferreras5,6.
-
Ook noodprocedures en alternatieve opstijgingtechnieken waren afwezig. Vanuit het beeldmateriaal lijkt er geconcludeerd te kunnen worden dat er ook nauwelijks reddingsmateriaal aanwezig was.
Audrey is voor een relatief lange tijd op diepte bij bewustzijn gebleven, ook andere duikers waaronder Loic Leferme7, zijn op deze diepte geweest en zodoende is het niet vanzelfsprekend dat de diepte direct verantwoordelijk was voor het ongeval.
Ik hoop dat met dit artikel dit ongeval ontdaan is van de mythen die in de duiksamenleving zijn ontstaan. Na aanleiding van deze casus zal ik in een later artikel in gaan over de huidige technieken die specifiek bij recordpogingen en wedstrijden gebruikt worden.
Bronnen
-
Fransisco Ferreras et. al. “For Audrey” http://www.freediving.net/audrey.htm (niet meer online)
-
Tristram Korten “The Last Deep Dive” http://www.miaminewtimes.com/2003-03-06/news/the-last-deep-dive/
-
Juan LLantada “Análisis del accidente de Audrey Mestre” http://www.masdebuceo.com/articulo.cfm?idArticulo=1079 (niet meer online)
-
Onderwater en oppervlakte opnamen van het ongeval: http://www.youtube.com/watch?v=LZ4mxRC20uA
