De fysiologie van kinderen verschilt van die van volwassenen. Tot het 21ste jaar zijn er nog allerlei groeiprocessen in hun lichaam actief. Deze processen kunnen tijdens het duiken voor grote en kleine moeilijkheden zorgen. In dit artikel wordt de temperatuurregulatie besproken.
Lichaamsoppervlakte
Onze lichaamsoppervlakte in verhouding tot ons volume beïnvloedt in hoge mate de regulatie van onze temperatuur. Vergelijk het met een meer. Als twee meren hetzelfde oppervlakte hebben, zal het diepste meer over het algemeen minder snel afkoelen en opwarmen dan het ondiepe meer. Dit komt omdat het oppervlak waaraan warmte afgegeven wordt en waarvan warmte opgenomen wordt in verhouding per vierkante meter groter is bij een ondiep meer dan bij een diep meer. 4
Hetzelfde geldt voor kinderen. Zij koelen gemakkelijker af en warmen gemakkelijker op, omdat hun lichaamsoppervlak relatief groter is in vergelijking met hun volume. Hierdoor verliezen zij dus gemakkelijker warmte bij het duiken dan bij volwassenen. 1,3
Hormoonhuishouding
Wanneer naar de hormoonhuishouding wordt gekeken vindt men een verschil tussen jongens en meisjes. Meisjes die nog niet menstrueren kunnen minder goed hun kerntemperatuur behouden bij koude omstandigheden dan meisjes die dat wel doen. Dit wordt veroorzaakt door een verminderde vaatvernauwing bij de niet-menstruerende meisjes. 4
Jongens van 11-12 jaar kunnen daarentegen gedurende enige tijd net zo goed als volwassen mannen hun kerntemperatuur bewaren. Dit doen ze door sterke vaatvernauwing en door het verhogen van hun verbranding. Wel is hun bescherming in tijdsduur beperkter dan bij volwassenen. Dit heeft opnieuw te maken met het eerder uitgelegde oppervlakteverschil. 4
Waarneming
Kinderen herkennen minder snel dan volwassenen dat ze onderkoeld raken. Volwassenen zullen meestal eerder, door het uiterlijk van het kind of het gedrag, merken dat een kind onderkoeld raakt dan het kind zelf. Bij het duiken met kinderen moet daarom ook rekening gehouden worden met dit verschil.
Het probleem met de waarneming is de aanleiding geweest om de duikduur bij sportduikende kinderen kort te houden. Guy Vanderhoven adviseert een duikduur korter dan 10 minuten bij 12 graden en korter dan 25 minuten boven de 12 graden.1 Ook kan men de waarneming van het kind beter krijgen door het goede instructie te geven over hoe het onderkoeling kan herkennen. 2
Oververhitting
Overigens werkt het hierboven beschreven effect ook omgekeerd. Kinderen kunnen in een warme omgeving, zeker met een duikpak, snel oververhit raken. Tijdens een presentatie werd een voorbeeld genoemd van een kind dat bij 5 minuten blootstelling aan warme lucht van 40 graden (zoals in Egypte) een kerntemperatuur had ontwikkeld van 39 graden. Ook hierbij is het grote lichaamsoppervlak een oorzakelijke factor. Kinderen raken hierdoor sneller gehydrateerd, en kunnen hierdoor sneller een zonnesteek oplopen.1
Conclusie
De conclusie van deze bevindingen is dat bij het duiken met kinderen men extra alert moet zijn op de omgevingstemperatuur.
De preventie bestaat uit:
- Een maatpak (een te groot pak geeft aanleiding tot onderkoeling)
- Het beperken van de duiktijd
- Goede supervisie van de kinderen tijdens de duik
- Het snel aanpassen van de kleding aan de omgevingstemperatuur na de duik
Verantwoording
Dit artikel is samengesteld naar aanleiding van een lezing van Guy Verhoven en aangevuld met literatuurverwijzingen. Dit artikel is het laatst gewijzigd op 04 juli 2009. Er is op dit artikel nog geen commentaar geleverd door freedivers of artsen.
Bronnen
1. Guy Vanderhoven, Children and Diving, EUBS 2008
2. A.A.Bove Diving in the elderly and the young. A.A. Bove ed. Bove and Davis' Diving Medicine Sounders, 4th edition, 2004 p.411-20
3. Rik Rösken, Als kou pijn doet, preventie, herkenning en behandeling van koudeletsels, Coachen 2008 Dec;29(4):34-5
4. Castellani JW, Young AJ, Ducharme MB, Giesbrecht GG, Glickman E, Sallis RE; American College of Sports Medicine position stand: prevention of cold injuries during exercise. Med Sci Sports Exerc. 2006 Nov;38(11):2012-29.
