Tussen 31 Juli en 15 Augustus 2004 zat het Nederlandse Team in Vancouver om deel te nemen met het wereldkampioenschap Freediving. Rik Rösken maakte deel uit van dit team en doet verslag van zijn belevenissen.
Zaterdag 31 Juli
Het is een uur of negen in de ochtend wanneer ik aankom op de luchthaven van Amsterdam. Met een koffer en een tas ga ik opzoek in de hal vertrekhal naar mijn medeteamleden waarmee ik naar het WK ga. Dankzij de telefoon vindt ik ze in de centrale hal waar we na uitgezwaaid te zijn door Fred Steegstra ons richting de incheck balie begeven en de douane. De bagage wordt al snel verdeelt in twee groepen: Aan de ene kant de zware tassen met alle kleding, aan de andere kant de gevoelige tassen waarin onze vinnen zitten waarmee we straks het grote werk moeten verrichten.
Eenmaal door de douane en alle veiligheidscontroles heen is het nog ongeveer drie uur wachten voordat we het vliegtuig richting Toronto kunnen nemen. Voor sommige tijd voor inkopen voor andere tijd om het museum op schiphol te bezoeken. De tijd vliegt en al snel gaan we ons richting het vliegtuig aan een van de buitenzijden van de pier. tot onze verrassing wordt medegedeeld dat in Toronto de bagage niet automatisch wordt doorgestuurd naar het vliegtuig dat ons naar Vancouver brengt. We moeten alles opnieuw inchecken en door de Douane heen. Dat schiet lekker op!
Met enige vertraging vertrekt de vlucht richting Toronto. Tussen twee warme maaltijden door is er nog tijd voor een kort dutje, te lezen en twee films te bekijken. Wanneer we vele uren later aankomen in Toronto, blijken we een redelijke vertraging opgelopen te hebben. De vier uur die we hadden voor de overstap was gereduceerd tot minder dan een uur. Daar een meerderheid van de reizigers vanuit Amsterdam ook nog naar Vancouver moet wordt deze vlucht wat vertraagd en is er zelfs tijd om onze eerste Canadese dollars op te maken op een terras op het vliegveld. Na een dikke 14 uur vliegen komen we dan eindelijk aan in Vancouver, om een uur of zes plaatselijke tijd. Het is apart om zoveel licht om je heen te hebben terwijl het eigenlijk in Nederland diep in de nacht is. Onze grote hoeveelheid aan bagage noopt ons tot het nemen van een wat grotere taxi: de limousine. Wat een manier om onze reis in Canada te beginnen.
Na een dik uur reizen komen we dan aan bij het Horsshoe Bay Motel wat voor de komende vier dagen onze rustplaats is. De Griekse delegatie zit in het zelfde motel en snel knopen we een gesprek aan over de duikmogelijkheden. Snel even nog een terrasje pakken, een korte avondwandeling en dan vlug naar bed.
Zondag 1 Augustus
Na een iets wat onrustige nacht door de Jetlag staan we om een uur of acht op. Vlak bij ons Motel is een restaurant dat s' ochtends flinke ontbijtmogelijkheden biedt, en daar wordt dan ook gretig gebruik van gemaakt. Gekozen wordt om onze eerste duiken te maken op Bowden Island, een eiland dat nog een 20 minuten varen met de Ferry van Horshoe Bay afligt. Zwemmend in de baai merken we dat de oppervlakte temperatuur redelijk aangenaam is, al is het onder de thermocline op 4 meter stukken kouder. Als later het getij inzet is het apart om op 2 meter door de thermocline te duiken en in het koude water kwallen en andere zee dieren tegen te komen die zich terughouden van de warmere bovenlaag.
Na het duiken op Bowden island gaan we terug naar Horshoe en brengen we de avond door in Vancouver. We nemen tijd voor het bezoeken van zaken en gaan eten bij een Japans restaurant.
Maandag 2 Augustus : Britisch Columbia Day
Vandaag is het een feestdag en we nemen gelijk de tijd om twee relatief grote lokale attracties te bezoeken. De Capilano Suspension Bridge en Grouse Mountain.
Capilano Suspension Bridge is een park gebouwd rondom het verhaal van een aantal lokale Canadese die in de 19e eeuw een zweefbrug bouwde over een ravijn waardoor een rivier liep. Zo'n 150 jaar later is de brug het middelpunt van een park waar naast de brug zelf, je ook nog een tocht door de bomen kan maken en allerlei historische feitjes kan leren over dit stukje Canada.
Grouse Mountain is van een andere orde. Een van de hoogste bergen van Vancouver is in de winter een ski gebied, en in de zomer een park. Naast de trip naar de top zelf en het uitzicht kan je ook nog de wilde beren en enkele shows bekijken.
Na de ochtend aldaar gingen Haico en ik nog naar het zwembad op het universiteitsterrein om te trainen en al met al lagen we weer laat in onze bedden.
Dinsdag 3 Augustus
Wel of Niet? S' ochtends nog eerst een flink zwaar onbijt nemen en vervolgens te horen dat we om 11 uur met de boot mee kunnen voor een duik. Plezierig voor de maag was het niet, maar wel de eerste kans om eens te kijken hoe het duiken in Vancouver nu echt is.
Samen met een aantal Engelsen, Nieuw Zeelanders, Amerikanen, Japanners en Grieken gingen we met de boot richting het gebied waar we later het WK gehouden zouden worden. Gezamenlijk met de Grieken trainde we op hun lijn om eens te kijken hoe het ging. Haico deed een redelijk aantal diepe duiken. Bij mij ging het wat minder en bleef ik steken op 25 meter. Maar goed, ik had ook een goed excuus.
In de middag werd er gerust en werd de verhuizing van woensdag al voorbereidt. Eindelijk konden we naar het terrein van de universiteit van British Columbia en zouden de spelen toch eindelijk beginnen.
Woensdag 4 Augustus
De ochtend begon goed met regen. Om op tijd te zijn vroegen we een taxi voor 10 uur aan. De bagage was zoveer dat uiteindelijk we niet alle vijf in de wagen konden en dus kon het gebeuren dat een aantal per taxi gingen en de andere per openbaarvervoer.
Aangekomen bij de "Gage-towers" wachtte ons een teleurstelling. Pas om 3 uur s' middags konden we op onze kamers. Wel schreven we ons in en na het opbergen van onze spullen in een daarvoor gereserveerde ruimte ging ieders zijn eigen weg. Zelf koos ik voor het volgen van een rondleiding over de campus zodat ik wist waar ik nu eigenlijk op verbleef. Interessant was het zeker, aangezien ondanks de grote verschillen er ook overeenkomsten waren met het universiteitsterrein in Utrecht waar ik studeer.
Om half vier volgde het eerste gesprek met de atleten en de organisatie waarin ons werd uitgelegd wat er allemaal te wachten stond. Daarna was het de captain's meeting waarin er verder op ingegaan werd wat de komende dagen de bedoeling was. Het zou zeker een vol en interessant programma worden.
Na in inruimen van de kamers, was het tijd om te eten (samen met de Nieuw-Zeelanders) en achter de computer om het thuisfront op de hoogte te brengen.
Donderdag 5 Augustus
Vandaag was het de eerste trainingsdag op het vlot dat er in Lionsbay was neergelegd voor de atleten. De teams waren in twee groepen opgesplitst en de Nederlanders hadden geluk dat ze pas in de tweede bus hoefde te vetrekken (7:15). Minder gelukkig was onder andere het Britse team dat er al om 5:30 klaar moest staan.
Vandaag werd de bijnaam voor de competitie langzamerhand wel duidelijk. Het vierde team wk zou de boeken in gaan als de wedstrijd om het geduld. De busreis zelf vanaf de Campus van de universiteit naar de baai duurde zo'n dik uur. Dan moest je nog de nodige tijd ter plaatse wachten voor dat je met de boot mee kon naar het platform. Ook de terugweg was redelijk hetzelfde qua wachttijd. Later werd het ons duidelijk gemaakt dat al deze extra tijd was geregeld om enige compensatie te hebben als de bus in een file vast kwam te zitten.
De training met het Nederlandse team verliep redelijk succesvol. Haico ging makkelijk over de 50 meter en koos er voor om Zondag een rustdag te nemen. Later zouden Pim, Suzan en ik beslissen om ook nog de Zondag te proberen.
Zelf deed ik tijdens de training een goede 29 meter. Tijdens de duik was het kunst voor de freedivers om de kwallen te ontwijken die de baai op diepte bevolken. Nu begrepen we ook waar de veiligheidsduikers voor waren, niet zozeer voor onze veiligheid, maar meer om de lijn vrij te houden van tentakels.
Na twee - drie duiken had ieder voor het gezien en was het weer inpakken en richting de campus. s' avonds was er weer een captains meeting en daarna kwam de openingsceremonie aanbod waarin aan elk team aandacht werd besteed en de hoofdsponsor (Doc's Pro-plugs) een kans kreeg om te spreken.
Vrijdag 6 Augustus
Vandaag was het de tweede trainingsdag. De drie die wel gingen hadden elk hun programma voor die training al voorbereidt. Zelf had ik een opwarmingsduik gepland naar 10 meter van free-immersion en vervolgens een constant weight duik naar 35 meter. Daar werd al snel duidelijk dat de hoek duik verre van perfect was. Iets wat me later tijdens de competitie me nog zou opbreken.
Die avond begon met de captain's meeting waarin doorgegeven werd wat elke atleet zou gaan duiken. Na een snelle controle werden daar dan de getallen van het Nederlandse team doorgegeven. 53, 45, 32 en 21 meter. Vervolgens kwam de 'loting' over wie welke dag zou presteren.
In eerste instantie leek het erg gunstig uit te vallen waar we pas Zondag aan de beurt kwamen. Toen echter bleek dat door een technische fout een groep duikers uit de loting was gevallen moest de hele zaak opnieuw uitgevoerd worden en toen waren Haico, Suzan en ik op zaterdag aan de beurt.
In de avond waren er drie medische presentaties over freediving. De onderwerpen waren respectievelijk: "Dynamic cardiovascular responses during a breath-hold", waarin een freediver aan de monitor werdt gelegd en haar poging statisch werd geanalyseerd, "Some Issues in Breath-Hold Diving Physiology", waarin de team-arts een model presenteerde, en "Taravana", een gesprek over decompressie ziekte en freediving.
Dat laatste gesprek zou nog een nasleep krijgen. Tijdens de presentatie bleek tot mijn grote verbazing dat een deel van de presentatie was gepasseerd op mijn eigen artikel over Taravana GeschTuamotu.htm . Voor zondag zou men onderzoek doen naar stikstofsaturatie bij freediver en ik kon zonder probleem mee participeren als onderzoeker in het onderzoek.
Zaterdag 7 Augustus Competitiedag 1
Vroeg in de ochtend vertrok de eerste bus met de coach (Jorg) en Haico richting het platform. Suzan, Pim en ik zouden de tweede bus nemen. Toen we na een uur of twee dan eindelijk het platform op kwamen had Haico net zijn succesvolle duik naar 53 meter voltooid en ik begon rustig aan met omkleden en mijn voorbereidingen.
Een kwartier voor de duik lag ik bij de opwarmingslijn en maakte me opwarmingsduik naar 10 meter. Hierbij ging het om rustig te klaren en op een langzaam tempo de diepte te bereiken. Dat lukte me redelijk goed en ik kwam naar twee en een halve minuut boven. Er was wel water in het masker gekomen en daar we geen problemen met de manchetten van het pak of de bril konden vinden trokken we het nog iets vaster op het gezicht.
Jorg bracht me naar de competitielijn en ik begon aan mijn ademhalingsvoorbereiding. Toen het aftellen begonnen was vetrok ik iets na mijn official top. Gedurende de duik naar 32 meter merkte ik dat mijn masker weer begon vol te lopen. Met enige moeite probeerde ik op mijn gevoel te concentreren en volgde ik de lijn naar beneden totdat ik ongeveer op de plaat botste. Snel greep ik een van de twee witte vierkante platen die ik zag en begon ik aan mijn opstijging.
Tijdens de opstijging werd ik wat meer ongerust over het water in mijn bril. Normaliter wordt hier een strafpunt voor gegeven als bij het bovenkomen er water in de bril gekomen zou zijn. Gedurende de opstijging zag ik het niveau steeds meer dalen en toen ik eenmaal boven water kwam was er enkel nog wat water in het neusstuk, buiten het zicht van de juryleden.
Bril af en ademen, Jorg coachte zoals het hoorde en met een grijns liet ik duidelijk de tag zien aan de jury leden die toevallig ook nog de mijne bleek te zijn. Iets wat verbaast nam ik de gele (strafpunten) en witte kaarten waar. Wat bleek: De jury dacht dat ik tijdens de slechte hoekduik aan de lijn had getrokken... Ai...
Daar dat zowel de voorzitter als de vice-voorzitter van de jury geel hadden getrokken nam ik niet het risico van het protest, denkend aan Cyprus 2003. Achteraf gezien had het wellicht toch wel zin gehad aangezien die avond een vergelijkbaar protest werd toegewezen.
Na de captain's meeting was het tijd voor een vierde presentatie. Niemand minder dan Kim McCoy, de fysioloog die veel had samengewerkt met Fransico Ferreras, hield een presentatie. In het gesprek kwamen zaken als de fysiologie, het meten van diepte en stroomsnelheden rondom freedivers aan de orde. Een presentatie waarop er nog teruggekeken werd toen ik op zondag met Kim sprak.
Zondag 8 Augustus Competitie dag 2
Vandaag zou Pim zijn succesvolle 45 meter duik doen. Zelf ben ik de gehele dag bezig geweest met het onderzoek dat verricht werd. Via een oogmicroscoop werd er gekeken naar de ogen van de wedstrijdduikers. Er werd gezocht naar bellen die zichtbaar zouden zijn, en tot verbazing van de artsen werden deze bellen niet alleen bij de veiligheidsduikers gezien, maar ook bij enkele wedstrijdduikers. Een onderzoeksrapportage zal later officieel worden gepubliceerd, en tot die tijd moeten jullie het hier mee doen. Een lange dag was het wel, van 9:15 tot half zeven s' avonds zonder op het platform ook maar in het water geweest te zijn.
Later die avond de tweede captain's meeting, waar ik dit keer namens zowel Nederland als de onderzoekers voor aanwezig was. De resultaten werden enthousiast ontvangen en medewerking werd beloofd van de duikers met het aanleveren van de duikprofielen voor die dag.
Met het schrijven van het eerste deel van dit verslag was ook wat tijd bemoeid en het was alweer diep in de avond toen ik mijn kamer opzocht.
Maandag 9 Augustus Zwembad trainingsdag 1
Vandaag was de eerste van de twee trainingsdagen. Sommige atleten namen het er van, terwijl andere serieus trainde voor de laatste twee wedstrijd dagen. In het zwembad was het duidelijk zichtbaar welke discipline de komende dagen de doorslag zou moeten geven. Vrijwel de meeste sporters trainde statisch, terwijl slechts een enkeling de vinnen aantrok voor een duik.
Samen met Haico en Jorg deden we onze training. Haico ging eerst aan de slag, en gedurende die tijd probeerde ik de onderwaterscooters die door de organisatie werden aangeboden om uit te proberen. Tijdens de training koos ik er voor om mijn wedstrijd voorbereiding aan te houden voor de training, en kwam zonder enig probleem in het gebied waar ik wou komen tijdens de wedstrijd.
Vervolgens deden Haico en ik nog kort een training dynamisch. Het was vooral een training om te leren om te gaan met de stroming in het bad, en minder om een nieuw afstandsrecord neer te zetten.
Na de training nam ik nog een duik in de jacuzzi (40 graden!) en de sauna in het zwembad. Heerlijk ontspannend. Na het omkleden was het weer snel naar de captain's meeting die zonder enige problemen verliep en waar in bekend gemaakt werd wie de volgende dag mocht duiken met de Beluga's.
S'avonds werden we uitgenodigd bij Delphine en haar vrienden die uit Japan waren gekomen om onafhankelijk deel te nemen aan de wedstrijd. Gezamenlijk samen met o.a. de Amerikanen, Grieken en een enkele egyptenaar maakte we er een gezellige avond van totdat de film zou beginnen.
Die avond was de filmavond en na een amateuristische speelfilm kwam er de hoofdfilm van die avond, abenteur orca http://www.abenteuer-orca.de, meegenomen door de Duitsers. De oh's en ah's waren regelmatig te horen en zowel de freedivers als de bezoekers hadden een top avond. Zou deze film iets te maken hebben gehad met het succes van het Duitse team twee dagen later?
Dinsdag 10 Augustus zwembad trainingsdag 2
De ochtend van deze dag stond in het teken van een gezamenlijk bezoek aan het zeeaquarium. Onder sommige freedivers was dit bezoek niet volledig onomstreden in verband het aantal beluga's dat gehouden werd in een relatief krappe omgeving.
Na een introductie nam iedereen plaats boven en onder het basin, en gingen de twee uitverkoren duiker, Dave King en Annabel Brisano, te water. Tijdens de duiken hield Kirk Krack een gesprek waarin hij uitleg gaf aan de aanwezige bezoekers over freediving.
Na deze presentatie kregen we nog de nodige tijd om uit te zwermen over het terrein en de verschillende aquaria te bekijken. De bevolking was variërend van de locale zeeotters, tot gifpadden en andere exotische dieren.
Als einde aan deze ochtend werden we getrakteerd op een presentatie van dr. Phil Nuytten, uitvinder van de newtsuit en ook ooit begonnen als freediver.
S'middags was het weer tijd voor training. Opnieuw volgde ik het schema van de vorige dag inclusief jacuzzi en ging ik die weer na de captain's meeting waarvan het spannendste moment bestond uit het inleveren van de tijden en het bekendmaken van de volgorde voor de volgende dag.
Voor Nederland van laag naar hoog: Suzan (3:21), ikzelf (3:54), Haico (4:37) en Pim (4:44). De tijden hadden overigens meer te maken met voldoende tussentijd voor de coach dan dat het ook daadwerkelijk de prestatie van de atleet zou weergeven.
Woensdag 11 Augustus Static competitie
Net zoals bij de constant weight competitie hoefde je niet vanaf het begin aanwezig te zijn. Zolang je maar binnen 45 minuten voor je officiële poging je had aangemeld. Op zo'n zonnige dag wil je zeker niet te lang in je pak aan de waterkant zitten, dus reden om s'ochtends het lekker rustig aan te doen en pas om kwart voor 10 me aan te melden bij de ingang.
Suzan zou voor me aan de beurt zijn, maar omdat ik me niet wou laten beïnvloeden door eventuele uitslagen zonderde ik me af en bereide ik me rustig voor op de duik die komen zou in de schaduw van de badmeester stoel.
Een van de veiligheidsduikers informeerde dat ik de transitiezone in mocht voor mijn poging. Hij bood me aan om me te slepen en zonder aarzelen ging ik in op zijn aanbod. De coach, nabespreking van Suzan's poging had schijnbaar langer geduurd dan gepland.
Ik ronde mijn voorbereiding af en werd ontspannen naar de wedstrijd zone gebracht. Weer had ik Tanja Streeter als jurylid. Het aftellen begon en na een enkele seconde over de officiële vertrektijd, wat overigens toegestaan is, begon ik aan mijn poging. De tikjes kwamen voor mijn gevoel relatief snel en ik had het gevoel dat ze veel te vroeg kwamen. Toch zat er zeker 15 seconden tussen, dus het zou wel over mijn aangekondigde tijd zijn.
Op een gegeven moment besloot ik dat het genoeg was voor van daag en kwam boven. Na een paar ademhalingen voelde ik me weer helemaal fris en kreeg van Tanja Streeter te horen dat ik wel erg fris bovenkwam voor zo'n poging. De tijd was 4:52, nog steeds niet voorbij die 5 minuten. Ze vertelde dat na de competitie het mogelijk was om (nationale ) recordpogingen uit te voeren en dat ik dan wellicht me zelf nog kon verbeteren, buiten competitie uiteraard. Jorg gaf echter aan dat zo'n record voor Nederland niet zou gelden omdat het de Nederlandse regels niet volgde. Tja… Tanja wist niet goed wat zij daarmee aan moest.
Haico had goed gepresteerd en een tijd van 5:05 neergezet. Pim en Suzan hadden minder geluk. Pim kwam niet verder dan 3:51 en kreeg dus strafpunten, Suzan werd in eerste instantie gediskwalificeerd. Na protest werd haar tijd van 3 minuten en 52 seconden alsnog erkend.
Om vijf uur s'avonds vond de captains meeting. Daar werd bekend gemaakt wat de startlijst voor de volgende dag was. Buiten waren al verschillende atleten al aan het feesten geslagen. Zelf besloot ik die avond het rustig aan te doen en aan de literatuur te beginnen die ik had gekocht. Morgen wachtte nog een wedstrijd dag.
Donderdag 12 Augustus Dynamic Competitie
Om op tijd klaar te zijn had ik voor mijn prestatie slechts 52 meter op gegeven. Door omstandigheden waren er echter nogal wat atleten met 50 meter en was ik pas om half 12 aan de buurt in de 15de 'heat'. Om enig perspectief te geven, Haico had 49 meter op gegeven en was ruim een uur eerder aan de buurt.
Tja... ieder geval weer lekker rustig opstaan. Rustig nam ik de tijd om te zien wat de andere atleten deden en dit keer kon ik eens de tijd nemen met doc Scott, de man achter proplugs.com te kletsen en mijn oren laten nakijken. De tijd ging toen ook erg snel tijd om mijn duik te maken. Met nog geen kwartier voorbereiding lag ik in het water en deed ik mijn 87 meter duik, een nieuw persoonlijk record…
Haico had ook zeker goed gedaan en met 129 meter een nieuw Nederlands record neergezet. Pim deed 79 meter en Suzan had na 78 meter een diskwalificatie wegens een loss of motor controll. Protest kon dit keer niet helpen.
Na dit alles was het tijd voor de afsluitingsceremonie om 7 uur die naast de prijsuitreiking en de vertoning van de films, de voorpret vormde voor het feest in de pit pub. Aan wat daar allemaal gebeurden maak ik weinig worden vuil, maar het was zo'n geval waarin je eigenlijk spijt hebt dat je nuchter bent en het zo goed kan herinneren. (de volgende dag ging ik duiken).
Enfin, ook na de after after party was het tijd om te slapen. De volgende dag moest ik immers om 11 uur weer klaar staan voor de gezamenlijke duik.
Vrijdag 13 Augustus
Rond een uur of elf sta ik samen met andere freedivers buiten en worden we opgepikt door Luc van het Canadese team. Met z'n achten gaan we naar Ansell point, de vaste duikstek van de Canadezen. De groep bestaat uit een aantal Canadezen, Amerikanen en een japanner en voor de meerderheid is het de eerste keer dat er hier gedoken wordt.
Later op de middag komen nog een aantal andere candadezen mee duiken en wat eerst leek op een ochtendduikje verandert in een gehele dag op de duikstek.
Het duiken er is er fantastisch. Tot een meter of 15 wordt het steeds donker, totdat je vrijwel niets ziet. Dan ineens opent de diepte onder je en zie je zeker 10 tot 15 meter ver onder je de rotsen opkomen vanuit het diepe.
Verschillende vissoorten en rotsbodem bewoners leven er, en niets is fantastischer dan het beginnen met een diepe duik en vervolgens omhoog scheren door de kloven en rotsen in ondieper water waar het leven bloeit.
Laat in de middag komt het telefoontje binnen dat we uitgenodigd zijn bij Brent om deel te nemen aan een barbecue, en na nog geen 20 minuten rijden komen we aan bij zijn huis. Gezamenlijk wordt eten ingekocht en klaar gemaakt. Tijd wordt ingevuld met eten, tafelvoetbal en kletsen over freediving.
Het is dan al laat wanneer ik terug keer naar de towers en alvast begin met het inpakken voor de reis terug die ons de volgende dag om 9 uur op het vliegveld zou brengen.
Zaterdag 14 / Zondag 15 Augustus
S'ochtens vertrekken we met twee grote taxi's richting het vliegveld. Daar aangekomen is het een topdrukte van belang, maar een van de leden lukt het om ons langs de rij te brengen zodat we op tijd kunnen inchecken voor onze vlucht.
Het is dan 12 uur wanneer onze vlucht naar Toronto vertrekt, en dit keer hoeven we niet onze spullen niet op te halen op het vliegveld aldaar, maar kunnen we direct door naar het volgende vliegtuig.
De gehele reis verloopt zonder veel problemen en drie films en zo'n 14 uur later landen we op schiphol waar het op dat moment een uur of 10 is. Opgehaald worden we met bloemen, (bedankt familie Rösken), en ieders gaat zijn eigen weg.


