Apnea

De klimsport heeft overeenkomsten met freediving. Net zoals bij klimmen ben je als freediver afhankelijk van een buddy of veiligheidsduiker voor je eigen veiligheid. Onder normale omstandigheden is deze niet nodig. Bij een ongeval kan echter handelen van een buddy of zekeraar het verschil maken tussen overleven of overlijden. De recente juridische uitspraken in de klimsport kunnen dan ook consequenties hebben voor freediving.

In mei vorig jaar vond er een dodelijk ongeval plaats in Amsterdam. Bij het beklimmen van een muur haakte de zekeraar onoplettend de klimster los nadat hij mee had gekeken bij een andere klimster. Toen zijn eigen klimster ten val kwam, werd ze niet opgevangen, en overleed ze aan de verwondingen. De zekeraar werd grove nalatigheid verweten en in het huidige proces werd door de officier van justitie 80 uur werkstraf en zes maanden voorwaardelijk geëist.¹,²

Dit is niet de eerste keer dat een rechtszaak werd gestart tegenover een zekeraar na een dodelijk klimongeval. In 2002 vond een soortgelijk ongeval plaats waarbij een zekeraar te hulp schoot bij een bijna-ongeval, en na het oplossen van dit probleem zichzelf loskoppelde van zijn eigen klimmer die nog niet klaar was. Hierbij werd de zekeraar aanmerkelijke schuld aan het ongeval verweten.³

Inmiddels is er uitspraak in deze zaak gedaan. De rechtbank heeft verdachte schuldig bevonden aan het overlijden van de aan hem verbonden klimmer nu verdachte aanmerkelijk onachtzaam en nalatig heeft gehandeld tijdens het zekeren van zijn klimpartner.⁴

Leerpunten

In beide ongevallen werd de zekeraar afgeleid van zijn eigen taak, namelijk op zijn eigen klimmer te letten. Daarnaast was er geen duidelijk protocol om tijdens de activiteit te voorkomen dat er onoplettend lostgekoppeld werd. Voor freediving kun je de taak van de zekeraar vergelijken met die van de buddy/veiligheidsduiker tijdens een duik.

De buddy mag niet afgeleid raken van zijn of haar taak. Deze taak bestaat uit het bewaken van de freediver vanaf het moment dat deze begint aan de voorbereiding van de duik, tot het moment dat deze terug is gekeerd en zich hersteld heeft van de duik. Grotendeels wordt deze taak behandeld in de opleiding bij freediving, respectievelijk AIDA ** en *** Freediver.

Maar waar moet ook al weer gelet op worden. Welke aandachtspunten zijn van belang om als een goede buddy te kunnen functioneren? En wat leert het ongeval bij de klimmers ons? Welke zaken moeten wij goed regelen om het volgens "het boekje" goed te kunnen doen?

Aandachtspunten

Na aanleiding van deze vragen, en de casustiek zijn er de volgende aandachtspunten geadviseert die bij elke duik of trainingsessie doorgenomen moeten worden.  

1. Bespreek vooraf wat het doel van de duiksessie is, en welke middelen nodig zijn om de sessie veilig en verantwoord te kunnen uitvoeren.

2. Regel onderling wie wie buddied, en wie coördineert bij een duikongeval. Indien de coördinator zelf ook duikt is het van belang om een tweede coördinator aan te wijzen die deze rol overneemt, indien dat nodig is. De coördinator is minimaal opgeleid tot *** Freediver (AIDA) en moet bekend zijn met de specifieke eisen die de duik heeft op het gebied van materiaal, vaardigheid, ervaring en veiligheidsmaatregelen.

3. Tijdens jouw rol als veiligheidsduiker blijf je verantwoordelijk tot jouw duiker klaar is met zijn of haar duik. Als het jou niet lukt om je werk uit te voeren waarschuw je een andere duiker. In dat geval worden alle andere duiken binnen de groep gestaakt.

4. Een duikgroep (diepte-) bestaat bij voorkeur uit minimaal drie gelijkwaardige duikers. Een zwembadtraining kan door een tweetal zelfstandig worden uitgevoerd, mits de veiligheid voldoende gegarandeerd is (gekwalificeerd toezicht!).

Achtergrond

Aflevering EenVandaag 23-02-2008

Verantwoording

Het volgende artikel is gebaseerd op een commentaar op twee klimongevallen waarin de rol van het veiligheidspersoneel wordt besproken. De bovenstaande aandachtspunten vervangen in geen enkel geval bestaande eisen op toezicht tijdens freediving activiteiten, noch zijn ze van enige juridische waarde. Dit artikel is gepubliceerd op 11 februari 2009 en nog niet voorzien van commentaar door freedivers of juristen.

 Geraadpleegde bronnen